Βασικές Πληροφορίες & Στόχοι
Η πρωτοβουλία Οι Νέοι Αναθέτες (New Patrons), γνωστή στα γαλλικά ως Nouveaux Commanditaires, εγκαινιάστηκε από το Fondation de France το 1991, με σκοπό «να φέρει την κοινωνία και τους καλλιτέχνες πιο κοντά και να προσδώσει στην τέχνη χρηστική αξία, αγκυρώνοντάς την σε ζητήματα που άπτονται άμεσα των πολιτών». Το πρόγραμμα προβλέπει την ανάθεση δημόσιων έργων τέχνης μέσω μιας συμμετοχικής διαδικασίας που ενσωματώνει τους πολίτες σε όλα τα στάδια —από τη σύλληψη μέχρι την υλοποίηση του έργου. Δίνει τη δυνατότητα σε άτομα να αναθέτουν έργα απευθείας σε σύγχρονους καλλιτέχνες, συνδέοντας τις κοινωνικές τους ανησυχίες με τη δημιουργική διαδικασία. Μέσα από αυτή τη συμμετοχική προσέγγιση, η καλλιτεχνική δημιουργία μετατρέπεται σε συλλογική ευθύνη, και όχι σε αποκλειστικό ή ιδιωτικό προνόμιο.
Το θεσμικό πλαίσιο της πρωτοβουλίας διαμορφώθηκε από τον Βέλγο καλλιτέχνη François Hers το 1990. Το σχετικό πρωτόκολλο, εκτός από την καθιέρωση ενός νέου πολιτιστικού μοντέλου, οδήγησε στη δημιουργία πολυάριθμων έργων και στην εδραίωση ενός διεθνούς δικτύου διαμεσολαβητικών οργανισμών που εποπτεύουν την υλοποίηση των έργων.
Μέχρι σήμερα έχουν υλοποιηθεί περισσότερες από 300 παραγγελίες δημόσιων έργων σε πόλεις ανά τον κόσμο —μεταξύ άλλων στη Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ιταλία, Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία και Ηνωμένες Πολιτείες— με τη συμμετοχή διακεκριμένων καλλιτεχνών και αρχιτεκτόνων όπως οι Patrick Berger, Christian Boltanski, Goran Bregovic, Jean-Luc Brisson, Krijn De Koning, Michelangelo Pistoletto, Martha Rosler και Jacques Herzog & Pierre de Meuron.
Στην Ελλάδα, αποκλειστική εκπρόσωπος του προγράμματος είναι η Δρ Κατερίνα Κοσκινά και η ΑΜΚΕ ΠΟΛΙΤΕΣ.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε: New Patrons

Οι Νέοι Αναθέτες στην Αθήνα
Καθώς το πρόγραμμα καλεί τους πολίτες «να ανακτήσουν την τέχνη και να επαναδιαμορφώσουν τη δημοκρατία», η Αθήνα αποτελεί τον ιδανικό τόπο για την υλοποίηση έργων που προκύπτουν μέσα από διαδικασίες επιλογής. Όχι μόνο θεωρείται γενέτειρα της δημοκρατίας και λίκνο του δυτικού πολιτισμού, αλλά είναι ταυτόχρονα και ένα σημείο όπου τα θεμελιώδη αυτά ιδανικά φαίνεται να δοκιμάζονται. Οι πολίτες παραμένουν, για ποικίλους λόγους, σε μεγάλο βαθμό αποκομμένοι από την καλλιτεχνική ζωή, παρότι αυτή συνιστά το κατεξοχήν πεδίο όπου θα μπορούσαν να εκφράσουν και να ικανοποιήσουν βασικές πολιτιστικές τους ανάγκες. Απαντώντας σε αυτή την πρόκληση, οι Νέοι Αναθέτες προτείνουν τη συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση και υλοποίηση ενός έργου που θα τονίζει τον κοινοτικό χαρακτήρα του τόπου, θα ενεργοποιεί κοινές αναφορές, θα ενδυναμώνει τις κοινωνικές σχέσεις και θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Συμμετοχή του Δήμου Αθηναίων
Δεδομένου ότι η επιτυχής υλοποίηση των Νέων Αναθετών βασίζεται στη στήριξη θεσμικών και δημόσιων φορέων, η συμμετοχή του Δήμου Αθηναίων ως υποστηρικτή και αρωγού του προγράμματος θεωρείται απαραίτητη. Κατά την περίοδο της πανδημίας, ο Δήμος είχε ήδη λάβει πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των καλλιτεχνών και δύναται δικαιολογημένα να αποτελέσει τον πρώτο επίσημο εταίρο για την εισαγωγή του προγράμματος στην Ελλάδα. Μια τέτοια συνεργασία μπορεί να αναζωογονήσει τη σχέση των πολιτών με την καλλιτεχνική δημιουργία και να προωθήσει νέες μορφές συνέργειας μεταξύ του Δήμου και της κοινωνίας. Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (πολίτες, καλλιτέχνες, διαμεσολαβητές, χρηματοδότες, θεσμικοί εταίροι) φέρουν ευθύνη και συμμετέχουν ουσιαστικά στο έργο. Η τέχνη, υπό αυτό το πρίσμα, παύει να είναι αποκλειστικό προνόμιο ιδιωτών ή έκφραση ενός ατομικού οράματος, και καθίσταται δημόσια υπόθεση με κοινή νοηματοδότηση για καλλιτέχνη και κοινότητα.
Το πρόγραμμα μπορεί να εκτείνεται σε χρονικό ορίζοντα τριετίας, ενθαρρύνοντας τους πολίτες να αναπτύξουν μεθοδολογίες διαβούλευσης, συνεργασίας και διαλόγου, συμβάλλοντας παράλληλα στη διαχείριση εντάσεων στον δημόσιο χώρο και στην επαναδιεκδίκηση της συλλογικής του χρήσης. Από την πλευρά του, ο Δήμος Αθηναίων μπορεί να επωφεληθεί σημαντικά μέσω αυτής της συνεργασίας και να ενισχύσει την πολιτιστική του πολιτική, αντιμετωπίζοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια τις κοινωνικές προκλήσεις και ανισότητες.

Κύριοι Ρόλοι και Διαδικασία
Το πρότυπο Νέοι Αναθέτες ορίζει με σαφήνεια τη διαδικασία ανάθεσης, καθώς και τις ευθύνες των εμπλεκόμενων μερών: αναθέτες, διαμεσολαβητές, καλλιτέχνες και ερευνητές.
Αναθέτες: Οποιοσδήποτε πολίτης —φοιτητής, εκπαιδευτικός, επαγγελματίας, καλλιτέχνης, συνταξιούχος κ.ά.— μπορεί, κατά προτίμηση σε συνεργασία με άλλους, να αναλάβει την πρωτοβουλία για την ανάθεση ενός δημόσιου έργου τέχνης. Μαζί με τον διαμεσολαβητή, ορίζουν τις βασικές παραμέτρους (καλλιτέχνης, τεχνικές απαιτήσεις, προϋπολογισμός, χρονοδιάγραμμα) για την υλοποίηση του έργου.
Διαμεσολαβητής: Ο διαμεσολαβητής αξιολογεί την πρόταση και καθοδηγεί τον διάλογο ανάμεσα στους αναθέτες, τους καλλιτέχνες και λοιπούς εταίρους. Έχει τεχνικές γνώσεις και εμπειρία συνεργασιών στον χώρο της τέχνης και είναι υπεύθυνος για την εξεύρεση χρηματοδότησης και τη διασφάλιση της κοινωνικής αποδοχής του έργου.
Καλλιτέχνες: Επιλέγονται από τον διαμεσολαβητή και εγκρίνονται από τους αναθέτες. Προέρχονται από ευρύ φάσμα δημιουργικών πεδίων και συνεργάζονται στενά με όλους τους εμπλεκόμενους για τη διαμόρφωση και την παραγωγή του έργου.
Υποστηρικτές: Οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, πολιτιστικά ιδρύματα, εταιρείες, φυσικά πρόσωπα, δημόσια και ιδιωτικά σχήματα που συμβάλλουν στη χρηματοδότηση ή υποστήριξη του έργου.

ΝΕΟΙ ΑΝΑΘΕΤΕΣ