Vasilis Vasili: Ποτέ Πολύ Μακριά

Galeria Art Saranda, Shëtitorja Naim Frashëri, Saranda, Albania

ΕΓΚΑΙΝΙΑ: 04/08/2025, at 20:00, Διάρκεια: 05/08 – 03/10/2025

🎨 Λόγω αυξημένης επισκεψιμότητας, η έκθεση παρατείνεται έως 03 Οκτωβρίου

ΠΟΤΕ ΠΟΛΥ ΜΑΚΡΙΑ

Ο Βασίλης Βασίλη είναι ένας καλλιτέχνης που προσεγγίζει τη γλυπτική με τρόπο βιωματικό και συνάμα εννοιολογικό. Τα φυσικά υλικά που, ως επί το πλείστον, χρησιμοποιεί είναι αυτά, στα οποία εγγράφονται και διαπλέκονται με τον πλέον ποιητικό τρόπο η μνήμη του και η μνήμη του τόπου. Το μάρμαρο, η πέτρα, ο γρανίτης και, γενικά, τα σκληρά υλικά, ενίοτε και βιομηχανικά σε συνδυασμό με αναπάντεχα ευρήματα, κλωστές, βιβλία, διαβατήρια, καρέκλες, αφηγούνται ιστορίες που έχουν να κάνουν με υπερβάσεις, διαδρομές, γέφυρες πραγματικές ή νοητές. Αυτές που οδηγούν μακριά, δείχνουν το δρόμο μιας διαδρομής, μιας επιστροφής, ενός χωρισμού, μιας υπέρβασης, μιας προσωπικής, συναισθηματικής κατάστασης, μιας συλλογικής αλλαγής. Μιας πορείας, η οποία δεν είναι άλλη από τη διαχρονική περιπέτεια επιβίωσης και κυριαρχίας, του πλέον ισχυρού, αλλά και ευάλωτου πλάσματος στη γη, του ανθρώπου.

Η ιδιαίτερη πατρίδα του, ανάμεσα στη θάλασσα και τα τραχιά βουνά, στη νοτιοδυτική Αλβανία, τον εφοδίασε σε εποχές δύσκολες, που όμως γι’αυτόν, ως παιδί, ήταν καθοριστικές για τη διαμόρφωση αναφορών, από εικόνες, αρχές και συναισθήματα, που στο μέλλον θα εγγράφονταν στα υλικά των έργων του.

Ο Βασίλης Βασίλη, αν και γλύπτης, μεταγράφει τα βιώματα, τις προσδοκίες, τις επιθυμίες του στην ύλη, με τρόπο που ακόμη και το σκληρότερο υλικό, αποκτά την ευκαμψία και την ελαφρότητα ενός αποτυπώματος, σχεδόν ακούσιου, όπως το βαθούλωμα που μπορεί να αφήσει σ’ένα πουπουλένιο μαξιλάρι ένα σχετικά βαρύ αντικείμενο. Άλλοτε, πάλι είναι η ψευδαισθητική τρισδιάστατη εικόνα μιας φιγούρας σχεδιασμένης ανάλαφρα με μολύβι, που αμφισβητεί τη δισδιάστατη επιφάνεια ενός χαρτιού, που μαρτυρά την άρρηκτη σχέση του εξωτερικού με τον εσωτερικό κόσμο.

Όλα αυτά δηλώνουν μιαν επιθυμία αμφισβήτησης της φαινομενολογικής «μόνης αλήθειας» με τη συμπλήρωση της από μία εξ ίσου πραγματική και ισχυρή νοητική και συναισθηματική αλήθεια. Ίσως, αυτό που ωθεί τον καλλιτέχνη να προσεγγίσει με ποιητικό τρόπο δύσκολα ζητήματα, όπως η αναχώρηση, ο νόστος, η επικοινωνία, η προσπάθεια ένταξης σε άλλες κοινωνίες, η διατήρηση της ταυτότητας, να είναι μια εναλλακτική προσέγγιση στην τρέχουσα, ολοένα και πιο τραγική, σχεδόν γενικευμένη συνθήκη των μαζικών προσφυγικών μετακινήσεων, ιδωμένη μέσα από την «ήπια», αλλά ηχηρή δύναμη της τέχνης.

Σήμερα, η τέχνη του Βασίλη Βασίλη φαίνεται να είναι μια συνειδητή ενατένιση του παγκόσμιου τοπίου, μέσα από στενωπούς ή διόδους. Το μέγεθος των έργων του, συνήθως μικρό και μόνο στις εφαρμογές στο δημόσιο χώρο ή στη φύση, μεγάλο, δεν περιορίζει την εντύπωση μνημειακότητας που αποπνέει σε κάθε περίπτωση, καθώς είναι ξεκάθαρο ότι μετατρέπει το υλικό σε φορέα μνήμης. Γίνεται έναυσμα για νοητική περιπλάνηση, που τον οδηγεί στη διερεύνηση εννοιών, όπως αυτές της μετάβασης, της μετακίνησης, του περιορισμού, του προορισμού, της διαφυγής, της απελευθέρωσης. Γι’αυτό και πολλά από τα γλυπτά και τις εγκαταστάσεις του, μοιάζουν με οργανικές ή δομικές φόρμες, με έντονα αρχιτεκτονικό χαρακτήρα, σχεδόν σαν καταφύγια ή αυτοσχέδιες γέφυρες, ανοιχτά στο τοπίο και το φως, που λειτουργούν ως «περάσματα». Δεν συνδέουν μόνον, το μέσα με το έξω, το φως με το σκοτάδι, το υλικό με το άυλο, ή τον φυσικό χώρο με τον κατασκευασμένο ή επιλεγμένο, οίκο ή μνημείο, αλλά παραπέμπουν σε διασυνδέσεις ανάμεσα στη φύση και τον ψυχισμό.

Αν προσέξει κανείς τα έργα που επέλεξε να δείξει στην αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση που πραγματοποιείται στη Δημοτική Πινακοθήκη των Άγιων Σαράντα, κοντά στο χωριό Βραΐλάτες, όπου και γεννήθηκε, θα διαπιστώσει ότι, πέρα από τη σταθερότητα των θεμάτων του και την ποικιλία των τεχνικών που χρησιμοποιεί, στην ουσία αποκαλύπτει εδώ το μυστικό της ισορροπίας του ανάμεσα, στις πατρίδες που έχασε και κέρδισε. Ανάμεσα στα πρόσωπα και τις εικόνες που τον διαμόρφωσαν και τον διαμορφώνουν, ανάμεσα στις συγκρούσεις που τον οδήγησαν σε νίκες ή σε ήττες, ανάμεσα στο σύγχρονο και το αρχέγονο. Στη μικρή αυτήν έκθεση, που φαίνεται να έχει μεγάλη σημασία για τον ίδιο, ομολογεί ότι όλα αυτά συνυπάρχουν και συνδιαλέγονται σιωπηλά, μέσα του, εκεί που βρίσκεται η ανεξάντλητη πηγή της έμπνευσης. Εκεί που η μνήμη, η επιθυμία και το ένστικτο, βρίσκουν τον τρόπο να εκφραστούν, μέσα από την ύλη, διατηρώντας πάντα κάτι όμως από τη διαδρομή από το άυλο στο υλικό, από το αόρατο στο ορατό, από την έννοια στη φόρμα. Ουσιαστικά μας ψιθυρίζει, ότι το πραγματικό ταξίδι συντελείται καταρχήν εσωτερικά. Η απαρχή της δημιουργίας κυοφορείται στο πνεύμα και το βίωμα του καλλιτέχνη. Γι’αυτό, όπου και αν βρίσκεται αυτός δε θα είναι «Ποτέ πολύ μακριά» από αυτό που φέρει μέσα του: τον κόσμο του.

Επιμέλεια Κατερίνα Κοσκινά