Γκαλερί Χατζηκυριάκος-Γκίκας, της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης (Μασσαλίας 22,
Αθήνα)

ΕΓΚΑΙΝΙΑ: 09/02/2026, στις 19:30, Διάρκεια: 10/02 – 28/02/2026

Η Μαρία Ζερβός εστιάζει στην έννοια της εντοπίας και του οίκου, μέσα από video films και ποίηση της ίδιας. Διαμορφώνει ένα βίντεο ημερολόγιο, το οποίο  εξετάζει  τον προσωπικό χώρο του σπιτιού ως καταφύγιο, πεδίο κοινωνικού στοχασμού, αλλά και οικοσύστημα ονειροπολήματος. Στο έργο της, το σπίτι συνδέεται με μια ευρύτερη κατανόηση του προσωπικού χώρου, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ τις καλλιτέχνιδας και της φύσης, των ανθρώπων και της τοπικής κουλτούρας. Μετατρέπεται από σταθερό σημείο αναφοράς, σε ένα μεταβαλλόμενο σύμβολο ανθρωπογεωγραφίας.

Η έκθεση, παρουσιάζεται ως πεντακάναλη βιντεοεγκατάσταση, που συνδυάζει απαγγελίες ποιημάτων της από ηθοποιούς, λήψεις δικών της video και αποσπάσματα από την ταινία Mulholland Drive του Ντέιβιντ Λιντς. Εικόνες από το έργο του Λιντς προβάλλονται σε ανδρικά και γυναικεία σώματα, τα οποία μετατρέπονται σε ζωντανές οθόνες – τόπους στοχασμού για τις σύγχρονες πολιτισμικές πραγματικότητες.

Το δικό μας σπίτι, δεν μπορεί να οριστεί χωρίς αναφορά σε αυτό που είναι ξένο. Η Μ. Ζερβός όμως, έχοντας ζήσει σε πολλές πόλεις στον κόσμο, το προσεγγίζει ως μια πολύπλοκη συνθήκη και όχι ως ένα δεδομένο «κλειστό» τόπο. Όπως αλλάζει τόπους και κατοικίες, καταγράφει με την κάμερά της εσωτερικές και εξωτερικές χαρτογραφήσεις των σπιτιών που κατοικεί. Τα θραύσματα της καθημερινότητας της μετατρέπονται σε κινηματογραφικές ερμηνείες τόσο του αρχιτεκτονικού, όσο και του φυσικού και του νοητικού χώρου.

Το έργο Entopic Diaries: Geography of Home μπορεί να γίνει κατανοητό ως ένα οπτικοακουστικό απομνημόνευμα, στο οποίο η καλλιτέχνιδα ερευνά την οικολογία της μετάβασης και το οικοσύστημα του σπιτιού. Τα βίντεο ημερολόγια της Μ. Ζερβός προτείνονται ως κομμάτι ενός παγκόσμιου πολιτισμικού λεξιλογίου. Πρόθεση της είναι να συνθέσει σε ένα ενιαίο οπτικοακουστικό μωσαϊκό, θραύσματα από τις παραστάσεις και τα συναισθήματά της εν τόπω και εν βίω, περισσότερο ή λιγότερο οικείο, υπαρξιακά και γεωγραφικά πολύπλοκο, αλλά όχι πλέον ξένο για αυτήν. Κτίρια, ερείπια και περιβαλλοντικά απόβλητα, άνθρωποι που παρατηρεί εξ αποστάσεως ή παρακολουθεί, αυτοπροσωπογραφίες, ποιήματα, σχέσεις, σκιές, αποσπάσματα ταινιών και ο πλέον ιδιωτικός χώρος του υπνοδωματίου, γίνονται στοιχεία της οπτικής γραμματικής της καλλιτέχνιδας. Η κάμερα της γίνεται προέκταση του σώματος, του αντιληπτικού και συναισθηματικού της μηχανισμού.

Η ίδια αναφέρεται σε αυτήν τη δουλειά, ως «μιαν επιστημολογία του βλέμματος που συνδέει το περιβάλλον, την αρχιτεκτονική και την ανθρώπινη παρουσία». Το ανθρώπινο σώμα, η αρχιτεκτονική και τα εσωτερικά και εξωτερικά περιβάλλοντα λειτουργούν ως μετωνύμια του προσωπικού χώρου. Παράλληλα, τα ποιήματά της, προβάλλουν στοχασμούς πάνω στην ελληνική γλώσσα ως καταφύγιο, τη μνήμη, τη διάρκεια, τη διευρυμένη ιδέα της για το σπίτι. Η σχέση μεταξύ σπιτιού και εντοπίας βαθαίνει καθώς το φυσικό περιβάλλον αντανακλά οργανική και ψυχική ενότητα με τον βιωμένο χώρου. Με αυτό εξετάζει το προσωπικό και το πολιτικό, την αντιδιαστολή μεταξύ του μέσα και του έξω, του οικείου και του νέου, τις έννοιες της εντοπιότητας και του ανήκειν, όχι στατικά και εθνικά, αλλά ως μια δυναμικά μεταβαλλόμενη συνθήκη, με τα αρνητικά και τα θετικά της, για τους ανθρώπους που οικειοθελώς ή ακούσια, αλλάζουν τόπους διαμονής.

Ο μικρόκοσμος του σπιτιού, δεν περιορίζεται πια σε ένα κτήριο, σε μια περιοχή με συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες, σε οικεία πρόσωπα στην πατρίδα, στη μητρική γλώσσα, στα βιώματα, τα έθιμα κλπ. Τα εμπεριέχει ως ταυτοτικά στοιχεία και βιώματα, αλλά διευρυμένα γεωγραφικά και ψυχικά, από το έμψυχο, άψυχο, κοινωνικό, περιβαλλοντικό και πολιτισμικό υλικό άλλων τόπων, στους οποίους έζησε. Η σιγουριά του «ανήκειν», διακυβεύεται, εμπλουτίζεται, διαμορφώνοντας μια σύνθετη συνθήκη, όπου η ασφάλεια και η ανασφάλεια, το τραύμα, ο νόστος και η ένταξη,  η μνήμη, η νέα εμπειρία, η ταυτότητα και η ετερότητα συνυπάρχουν και  διαμορφώνουν το ψυχισμό του, αλλά και την ίδια την έννοια και την εικόνα του σπιτιού.

Αυτή η κινητικότητα και εμπειρία, δική της ή από παρατήρηση, αποτελεί πλέον δομικό στοιχείο της, της μνήμης, του συναισθήματος και της γλώσσας της, και άρα και της προσωπικότητας και του έργου της».

Κατερίνα Κοσκινά,

Ιανουάριος 2026

“ENTOPIC DIARIES” Δελτίο Τύπου